GÃI NGỨA BÊN NGOÀI ÁO



Ảnh: ĐĐ. Thích Trí Huệ

Trong đời sống tu tập, có những khi chúng ta mải mê chăm chút những điều bên ngoài mà quên mất cội nguồn bên trong. Cũng như người chỉ lo gãi ngứa bên ngoài áo, dù có gãi thật nhiều, thật lâu, thì cơn ngứa vẫn không thể thuyên giảm, bởi chỗ ngứa nằm ở thân, còn bàn tay lại chạm vào lớp áo bên ngoài. Hình ảnh ấy tuy giản dị nhưng hàm chứa một thâm ý sâu sắc về con đường tu học của mỗi người. Nếu không biết quay về nhận diện và chuyển hóa những phiền não nơi tự tâm, thì mọi sự dụng công bên ngoài cũng chỉ là hình thức, khó đem lại lợi ích chân thật.

Người tu có thể siêng năng tụng kinh, lễ Phật, tham dự các khóa tu, học hỏi giáo lý, thậm chí thuộc lòng nhiều lời kinh tiếng kệ, nhưng nếu lòng tham chưa giảm, sân hận chưa nguôi, ngã mạn chưa buông, tâm còn hơn thua, chấp trước, thì sự tu tập ấy vẫn chưa chạm đến gốc rễ của khổ đau. Chúng ta có thể trang nghiêm hình thức, nhưng nội tâm vẫn đầy bất an; có thể nói những lời đạo lý rất hay, nhưng trong ứng xử hằng ngày vẫn thiếu từ bi, nhẫn nhục và bao dung. Đó chẳng khác nào người gãi ngứa bên ngoài áo, tưởng rằng mình đang giải quyết vấn đề, nhưng thực chất chỉ đang tác động đến phần ngọn mà bỏ quên phần gốc.

Đức Phật chỉ dạy con đường giải thoát là con đường chuyển hóa tâm, đoạn trừ vô minh, tham ái và chấp thủ. Vì vậy, sự tu tập không chỉ nằm ở những gì chúng ta làm, mà quan trọng hơn là những gì đang được chuyển đổi bên trong chính mình. Tụng một thời kinh, ta có bớt nóng giận không? Học một lời Phật dạy, ta có biết sống khiêm cung hơn không? Ngồi thiền một thời, ta có nhận diện được những vọng tưởng đang chi phối mình không? Làm một việc thiện, ta có giảm bớt sự mong cầu danh tiếng và báo đáp không? Nếu những điều ấy vẫn nguyên vẹn như xưa, thì chúng ta cần nghiêm túc nhìn lại phương hướng tu tập của mình.

Bỏ gốc mà theo ngọn, dụng công nhiều nhưng không đúng chỗ, thì kết quả khó có thể viên mãn. Người tu không nên lấy sự bận rộn làm thước đo tinh tấn, cũng không nên lấy hình thức trang nghiêm làm bằng chứng của công phu. Điều đáng quý nhất là mỗi ngày tâm mình có sáng hơn, phiền não có nhẹ hơn, lòng từ bi có rộng hơn và cách sống có an hòa hơn hay không. Tu tập chân chính là biết quay về nơi tự tâm, nhận diện những tập khí sâu kín, kiên nhẫn chuyển hóa từng niệm bất thiện, từng tâm chấp trước.

Hình ảnh “gãi ngứa bên ngoài áo” nhắc nhở chúng ta một điều rất đáng suy ngẫm: muốn hết ngứa, phải tìm đúng chỗ ngứa; muốn hết khổ, phải nhận diện đúng nguyên nhân của khổ; muốn tu tập có kết quả, phải trở về sửa đổi chính mình. Đừng để một đời tu học trở thành sự tìm kiếm bên ngoài mà nội tâm vẫn chưa được chuyển hóa. Bởi cuối cùng, giá trị của sự tu hành không nằm ở những gì ta phô bày, mà nằm ở sự an tịnh, tỉnh thức và giải thoát đang dần hiện hữu trong chính tâm mình./

Thông báo

Video